15 Tháng Mười Hai, 2025
V Standard – Phần mềm hữu hiệu ghi chép lịch sử quá trình sản xuất phục vụ cho công tác chứng nhận Nông nghiệp hữu cơ
Sáng 13/12/2025, tại tầng 6 – số 555 Lạc Long Quân – Tây Hồ – Hà Nội, Viện Nghiên cứu ứng dụng Xử lý môi trường (IET) cùng Viện Ứng dụng công nghệ và Phát triển nông nghiệp Việt Nam (VITAD-AGRI) và Trung tâm Chứng nhận Phù hợp (QUACERT) phối hợp tổ chức khóa học “Giới thiệu tiêu chuẩn TCVN, JAS, EU về Nông nghiệp hữu cơ và hướng dẫn sử dụng phần mềm ghi chép lịch sử quá trình sản xuất phục vụ cho công tác chứng nhận của bên thứ 3 cho các sản phẩm phù hợp với tiêu chuẩn trên và tiêu chuẩn VietGAP”.
Toàn cảnh khóa học “Giới thiệu tiêu chuẩn TCVN, JAS, EU về NNHC và hướng dẫn sử dụng phần mềm ghi chép V-Standard”
Các đại biểu tham dự:
– TS Lê Văn Hưng – Đại diện Viện Nghiên cứu Ứng dụng xử lý môi trường (IET), chủ trì khóa học.
– TS Phạm Đình Nam – Viện trưởng Viện Ứng dụng công nghệ và Phát triển nông nghiệp Việt Nam (VITAD-AGRI), đồng chủ trì.
– ThS Nguyễn Thị Hải Xuân, quản lý chương trình chứng nhận JAS và TCVN Trung tâm Chứng nhận Phù hợp (QUACERT) – Điều phối khóa học.
– ThS Đoàn Trung Dũng, quản lý chương trình chứng nhận EU chuyên viên Trung tâm Chứng nhận Phù hợp (QUACERT) – Giảng viên.
– Cùng gần một trăm học viên là chuyên gia nông nghiệp đến từ Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam (VOAA), VITAD-AGRI, đại diện Hợp tác xã nông nghiệp công nghệ cao địa sinh thái VFARM, Công ty CP Đầu tư Tiến Đông cùng một số doanh nghiệp (DN), hợp tác xã (HTX) nông nghiệp tham gia trực tiếp và trực tuyến.
Khóa học là sự kiện đánh dấu bước tiến mới trong nghiên cứu, tìm hiểu cả tiêu chuẩn về Nông nghiệp hữu cơ (NNHC) trong nước và quốc tế cũng như áp dụng phần mềm ghi chép lịch sử quá trình sản xuất sản phẩm đạt tiêu chuẩn hữu cơ.
PGS. TS Lê Văn Hưng – Đại diện Viện Nghiên cứu Ứng dụng xử lý môi trường (IET), chủ trì khóa học phát biểu khai mạc khóa học
Phát biểu khai mạc khóa học. PGS.TS Lê Văn Hưng cho biết: Để phục vụ cho công tác chứng nhận sản phẩm nông nghiệp hữu cơ và an toàn, cần hiểu rõ về Tiêu chuẩn hữu cơ trong nước cũng như một số thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam như EU hay Nhật Bản. Muốn làm được điều này, điều bức thiết là cần có một phần mềm ghi chép lịch sử quá trình sản xuất. Vì vậy, Viện Nghiên cứu Ứng dụng xử lý môi trường (IET) đã thống nhất phối hợp của Trung tâm Chứng nhận Phù hợp (QUACERT) thuộc Bộ Khoa học Công nghệ và Viện Ứng dụng công nghệ và Phát triển nông nghiệp Việt Nam (VITAD-AGRI) về việc tổ chức khóa bồi dưỡng và giới thiệu về Tiêu chuẩn TCVN, JAS, EU về NNHC, sản xuất an toàn theo VietGAP và hướng dẫn sử dụng phần mềm V- Standard phục vụ cho công tác chứng nhận sản phẩm theo các tiêu chuẩn trên. Đây là dự án số hóa quản lý tiêu chuẩn nông nghiệp, hỗ trợ nông dân, HTX và các bên liên quan tuân thủ tiêu chuẩn, minh bạch truy xuất nguồn gốc và nâng cao giá trị nông sản qua website & mobile app. Khóa học này sẽ hướng dẫn thực hành sử dụng nền tảng V-Standard (ghi chép nhật ký, quản lý hoạt động sản xuất, …) và quy trình truy xuất nguồn gốc.
ThS Nguyễn Thị Hải Xuân, chuyên viên Trung tâm Chứng nhận Phù hợp (QUACERT) – Điều phối khóa học
Kế tiếp, ThS Nguyễn Thị Hải Xuân, chuyên viên Trung tâm Chứng nhận Phù hợp (QUACERT) – Điều phối khóa học – đã trình bày sơ lược về chứng nhận hữu cơ theo tiêu chuẩn JAS, TCVN và giới thiệu Giảng viên của khóa học là ThS Đoàn Trung Dũng, chuyên viên Trung tâm Chứng nhận Phù hợp (QUACERT) bắt đầu chương trình đào tạo.
ThS Đoàn Trung Dũng – chuyên viên Trung tâm Chứng nhận Phù hợp (QUACERT) – Giảng viên khóa học.
Trong phần đầu chương trình, ThS Dũng đã giới thiệu về các tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN 11041), tiêu chuẩn Nhật Bản (JAS) và quy định của EU (Reg.2018/848) về Nông nghiệp hữu cơ. Phần trình bày khá chi tiết, từ các nguyên tắc trong sản xuất cho đến các bước chính trong sản xuất NNHC. Ông đưa ra “Sơ đồ quy hoạch chức năng: Mô hình canh tác hữu cơ tuần hoàn lý tưởng”, từ đó chỉ ra những nguyên tắc cơ bản trong NNHC theo các tiêu chí: Mục tiêu, Đầu vào, Sâu bệnh, Năng lượng và chất thải; phân tích các bước sản xuất hữu cơ theo trình tự: Lựa chọn khu vực sản xuất; lựa chọn, quản lý và sử dụng đầu vào; Kiểm soát sản xuất hữu cơ; Sơ chế – Chế biến – Bao gói – Bảo quản; Ghi nhãn.
Sơ đồ quy hoạch chức năng mô hình canh tác hữu cơ tuần hoàn lý tường
Phần tiếp theo, ThS Dũng giảng giải về sự khác biệt giữa các tiêu chuẩn/quy định hữu cơ. Đây là điểm đặc biệt quan trọng bởi nó giúp các DN, HTX nông nghiệp nắm được các yêu cầu cho sản phẩm của mình tùy theo nhu cầu phân phối trong nước hay xuất khẩu sang đất nước/khu vực nào. Sự khác biệt về: Cơ chế quản lý; Hiệu lực giấy chứng nhận; Đối tượng được chứng nhận; Vật tư đầu vào; Quá trình sản xuất; Thời gian chuyển đổi; Ghi nhãn và Bán hàng được ông phân tích và giảng dạy kỹ càng. Những điểm nổi bật nhất của sự khác biệt giữa các tiêu chuẩn là: Không có cơ chế tương đương mà chỉ có thừa nhận song phương và hiệu lực giấy chứng nhận (TCVN 11041: Tối đa 02 năm; JAS: Không có thời hạn; EU: Tối đa 03 năm).
Sau khi kết thúc bài giảng về các tiêu chuẩn hữu cơ, Giảng viên khóa học – ThS Đoàn Trung Dũng đã nhận được một số góp ý và câu hỏi từ phía các học viên, trong đó hai vấn đề “nổi cộm” hiện nay. Tiến sĩ hóa hữu cơ Nguyễn Văn Ngọc – đại diện Công ty CP Đầu tư Tiến Đông (chuyên sản xuất kinh doanh phân bón hữu cơ) cho rằng việc tìm kiếm tổ chức cấp giấy chứng nhận hữu cơ khá mất thời gian, trong khi thời hạn của giấy chứng nhận chỉ là hai năm, sau hai năm phải cấp lại. Bà Võ Thị Thanh Nhàn – đại diện Hợp tác xã nông nghiệp công nghệ cao địa sinh thái VFARM (chuyên sản xuất kinh doanh chế phẩm sinh học và sàn phẩm nông nghiệp sạch) phản ánh tình trạng trà trộn các sản phẩm không sạch vào các sản phẩm hữu cơ gây nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe con người và thu nhập của các DN, HTX NNHC chân chính nhưng hiện chưa có lực lượng kiểm tra xử phạt kịp thời.
ThS Dũng đã trả lời, tuy quy định thời gian hiệu lực giấy chứng nhận ở mỗi nước một khác, nhưng cả EU (Italy 03 năm, Pháp và Đức 01 năm), JAS (vô thời hạn) hay TCVN (02 năm) nhưng đều có điểm chung là yêu cầu giám sát kiểm tra sự tuân thủ hàng năm của tổ chức chứng nhận/tổ chức có thẩm quyền. Trong trường hợp vi phạm, giấy chứng nhận sẽ bị thu hồi hoặc đình chỉ ngay lập tức, bất kể thời hạn ghi trên giấy còn bao lâu. Giá trị thực sự nằm ở việc duy trì hệ thống quản lý hữu cơ hàng ngày để vượt qua các kỳ kiểm tra đột xuất hoặc định kỳ hàng năm. Riêng với tiêu chuẩn JAS của Nhật Bản, tính kỷ luật trong việc duy trì hồ sơ là yếu tố sống còn của DN/HTX vì họ không dùng cơ chế hết hạn rồi cấp lại như Việt Nam hay EU.
Đối với tình trạng trà trộn các sản phẩm không sạch vào các sản phẩm hữu cơ, ThS Dũng giải thích hiện Nhà nước và các cơ quan chức năng đang tìm phương án giải pháp giảm thiểu, ngăn chặn tình trạng này và sẽ dần đưa vào luật hóa. Một trong những giải pháp là tạo ra phần mềm Vi-Standard ghi chép lịch sử quá trình sản xuất phục vụ cho công tác chứng nhận của bên thứ 3 cho các sản phẩm phù hợp với tiêu chuẩn trên và tiêu chuẩn VietGAP mà chúng ta sẽ được cài đặt và hướng dẫn sử dụng sau giờ giải lao.
TS Phạm Đình Nam giới thiệu về mô hình Nông nghiệp công nghệ cao Hikari Đà Lạt
Sau giờ giải lao, TS Phạm Đình Nam dành ít phút giới thiệu về mô hình Nông nghiệp công nghệ cao Hikari Đà Lạt với nhà máy chế xuất lớn thứ ba Đông Nam Á và vùng trồng lên tới 250ha, trong đó có sản phẩm thạch rau quả chính là đồ ăn nhẹ mà các học viên được thưởng thức trong giờ giải lao. Theo ông, những tập đoàn nông nghiệp lớn như Hikari sẽ rất cần một phầm mềm quản lý tiêu chuẩn nông nghiệp, hỗ trợ nông dân, HTX và các bên liên quan tuân thủ tiêu chuẩn, minh bạch truy xuất nguồn gốc và nâng cao giá trị nông sản như V-Standard.
Hoàn toàn nhất trí với ý kiến của TS Nam, Giảng viên khóa học – Ths Dũng dẫn bài học sang phần hai: Hướng dẫn sử dụng V-Standard – phần mềm ghi chép lịch sử quá trình sản xuất phục vụ cho công tác chứng nhận của bên thứ 3 cho các sản phẩm phù hợp với tiêu chuẩn trên và tiêu chuẩn VietGAP:
– Bước 1, cài đặt phần mềm V-Standard thông qua mã QR hoặc đường link https://onelink.to/zhwysm .
– Bước 2, đăng ký tài khoản, người sử dụng cần đăng ký các thông tin theo bảng, trong đó các thông tin đánh dấu * không được để trống.
– Bước 3, đăng nhập tài khoản đã đăng ký.
– Các bước tiếp theo được thực hiện thông qua giao diện tương đối dễ dàng nhập liệu: Xem tiêu chuẩn, Ghi nhật ký; Quản lý; Hồ sơ cá nhân. Các mục này được phân nhánh rất dễ sử dụng, cập nhật.
ThS Dũng vừa giảng giải, hướng dẫn vừa cho các học viên trực tiếp và học viên online cài đặt và sử dụng thử phần mềm này.
Giao diện trang chính của phần mềm
Do thời lượng có hạn, buổi học kết thúc vào lúc 11h45’, sau khi tất cả các học viên đều tải xong phần mềm V-Standard, cài đặt, đăng ký tài khoản, đăng nhập thành công và sử dụng sơ bộ một số hạng mục chính của phần mềm, thực hiện phiếu điều tra về trải nghiệm phần mềm này.
Các thành viên tham dự trực tiếp chụp ảnh lưu niệm cuối buổi học
Sau buổi học, các thành viên tham dự trực tiếp buổi học đã ngồi lại cùng nhau thảo luận thêm về buổi học. Có một vài ý kiến cho rằng phần mềm V-Standard dễ sử dụng và đặc biệt hữu ích ở phần thư viện các tiêu chuẩn, thuận tiện cho tra cứu, nhất là các phần tiêu chuẩn/quy định của nước ngoài như EU, JAS đều đã được dịch sang Tiếng Việt; tuy nhiên giao diện chưa được bắt mắt và hơi nhiều bước thao tác, có thể gây ra thiếu sót hoặc lỗi. ThS Dũng và ThS Xuân rất vui và mong nhận được những góp ý giúp QUACERT sớm hoàn thiện phần mềm này. Ban tổ chức khóa học đề xuất tổ chức những cuộc hội thảo liên quan đến NNHC và các phần mềm ứng dụng hiện đại phù hợp với ngành nghề này trong tương lai, đồng thời cũng mong muốn sẽ có thêm buổi bồi dưỡng tương tự trong thời gian tới nhằm phổ biến kiến thức liên quan đến NNHC và sớm đưa phần mềm V-Standard sau khi hoàn thiện vào áp dụng hiệu quả tại đơn vị chủ quản của các học viên tham gia cũng như các DN, HTX nông nghiệp khác trên toàn quốc.
Dưới đây là một số hình ảnh khác của buổi học.
Thực hiện: Lê Ngọc Thành Vinh – Phó ban Công nghệ, Viện Ứng dụng Công nghệ và phát triển nông nghiệp Việt Nam (VITAD – AGRI)
